Ο τόπος μας

«Το να ταξιδεύεις στο μέρος που γεννήθηκες και μεγάλωσες, στο μέρος που θεωρείς οικείο είναι σαν να ταξιδεύεις στη χώρα των θαυμάτων ξανά και ξανά: γνωρίζεις το δρόμο ναι, αλλά τα θαύματα ποτέ δεν σταματούν να συμβαίνουν….»

Γνωριμία με την επαρχία Βιάννου

Ο Ιωάννης Κονδυλάκης στο έργο του «Εκ Βιάννου» μας αναφέρει ότι υπάρχει στην ανατολική Κρήτη μια επαρχία, στην οποία η φύσις χάρισε όλα της τα δώρα ː Βρισκόμενη στην πλαγιά ψηλών βουνών, έχει νερά άφθονα, δάση και κοιλάδες εύφορες. Οι μενεξέδες είναι αυτόφυτοι και η μυρσίνη σχηματίζει δάση πυκνά στα οποία κελαρύζουν αναρίθμητες πηγές. Οι ελαιώνες της είναι οι καλύτεροι της Κρήτης και τα δέντρα ευδοκιμούν στο έδαφός της.
Για όσους δεν το γνωρίζουν, η επαρχία Βιάννου βρίσκεται στη νοτιοανατολική άκρη του νομού Ηρακλείου. Ανατολικά συνορεύει με την επαρχία Ιεράπετρας, στα βόρεια με την επαρχία Πεδιάδας, στα δυτικά με την επαρχία Μονοφατσίου και στα νότια βρέχεται από το Λιβυκό Πέλαγος. Ολόκληρη η έκτασή της είναι ορεινή. Τα κύρια προϊόντα που παράγει είναι λάδι, κηπευτικά, χαρούπια και μπανάνες στις παραλιακές περιοχές.

Ο σημερινός Δήμος Βιάννου ιδρύθηκε το 1997 και παρέμεινε αμετάβλητος με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης. Έχει έκταση 221.539 στρεμμάτων, ή 2,7% της συνολικής έκτασης της Κρήτης, και 5.500 κατοίκους σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία απογραφής 2011. Έχει έδρα την Άνω Βιάννο και περιλαμβάνει τα δημοτικά διαμερίσματα Αγίου Βασιλείου, Αμιρών, Αφρατίου, Βαχού, Εμπάρου, Καλαμίου, Κάτω και Άνω Βιάννου, Κάτω Σύμης, Κεφαλοβρυσίου, Μάρθας, Μιλλιαράδων, Ξενιάκου, Πεύκου, Συκολόγου και Χόνδρου.

Αξίζει όμως μία αναφορά και στους κατοίκους της περιοχής. Όπως μας μεταφέρει ο Εμμανουήλ Κανιαδάκης, οι βιαννίτικες φυσιογνωμίες χαρακτηρίζονται ως άνθρωποι με ανεξάντλητη χιουμοριστική πολυμάθεια και με την χάρη της ετοιμολογίας και της εξυπνάδας. Είναι άλλωστε γνωστό σε ολόκληρη την Κρήτη το αμίμητο Βιαννίτικο χιούμορ. Ιδιαίτερα τις παλιότερες δεκαετίες, οι Βιαννίτες ήταν άνθρωποι που απολάμβαναν την ζωή, ήταν «του γλεντιού και της καρπισιάς και περνούσανε καλά με τους θεούς» όπως αναφέρει ο Ελευθέριος Μαστρογιωργάκης. Είχαν τους οραματισμούς τους, τις επιδιώξεις τους τις πεποιθήσεις τους τις οποίες αντάλλαζαν στις πλατείες των χωριών στην δροσιά των δέντρων. Αυτές τις αξίες, αναζητάμε και εμείς σήμερα, σε μία προσπάθεια αναζωπύρωσης όσων απλόχερα μας έμαθαν οι παππούδες μας αλλά ξεθώριασαν λόγω του σύγχρονου τρόπου ζωής.

Λίγα Λόγια για την Ιστορία μας

H αρχαία πόλη της Κρήτης Βίεννος και σημερινή Βιάννος σύμφωνα με το Στέφανο Βυζάντιο οφείλει το όνομά της σ΄ ένα από τους δέκα Κουρήτες, τον Βίεννο. Οι Κουρήτες ήταν φύλακες αλλά και πολεμιστές που με τον ήχο της πανοπλίας τους προκαλούσαν εκκωφαντικό θόρυβο, με σκοπό να μην ακούει ο Κρόνος το κλάμα του Δία.

Η Βιάννος συγκαταλέγεται από τον Όμηρο στις εκατό ισχυρότερες πόλεις της Κρήτης που έλαβαν μέρος στον Τρωικό πόλεμο και μάλιστα σε σειρά δύναμης ήταν 17η. Η δύναμή της φαίνεται και από τα νομίσματά της όπου απεικονίζεται γυναικεία μορφή στη μια όψη και ανθισμένο κλαδί στην άλλη. Οι κάτοικοί της εκτός από γενναίοι πολεμιστές, ήταν και άριστοι γεωργοί με μοναδική καλλιέργεια τις ελιές και τα αμπέλια. Στη Σύμη, χωριό της Βιάννου, υπάρχει το μοναδικό ιερό στην Κρήτη όπου λατρευόταν η θεά Αφροδίτη και ο αγγελιοφόρος των Θεών Ερμής όπου βρέθηκε σε ιδεόγραμμα κλαδί ελιάς. Τον 2ο αι. π.Χ. ο βασιλιάς της Περγάμου Ευμένης Β΄ έστειλε αντιπροσωπεία και ζητούσε συμμαχία και φιλία με τους Βιαννίτες γεγονός που αποδεικνύει τη δύναμη της πόλης των Βιεννίων.

Είναι κτισμένη στις παρυφές του όρους Δίκτη και σε υψόμετρο 650 μέτρων γεγονός που ευνοεί την καλλιέργεια της ελιάς με άριστες κλιματολογικές συνθήκες και ήταν ξακουστή από τα αρχαία χρόνια για το εξαιρετικό λάδι της γι αυτό έλεγαν οι Κρήτες «από την Έμπαρο κρασί κι από τη Βιάννο λάδι». Εξαιτίας του λαδιού της, κατά την διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου, ήταν έδρα διοικητή αλλά και επί Ενετοκρατίας, με την ονομασία Μπελβεντέρε εδώ έδρευε ο Ενετός βοεβόδας.

Η Βιάννος είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του Ιωάννη Κονδυλάκη συγγραφέως, ιδρυτή και πρώτου προέδρου της ΕΣΗΕΑ (Ένωση Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Αθηνών) και του Γεωργίου Παπαμαστοράκη, πρώτου πρωθυπουργού Κρήτης επί Κρητικής πολιτείας. Σήμερα, αυτό το χωριό των 850 κατοίκων έχει να επιδείξει περί τους 60 καθηγητές Πανεπιστημίων και Πολυτεχνείων στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό.

Στη Γερμανική κατοχή εδώ ιδρύθηκε η πρώτη αντιστασιακή οργάνωση στην Ευρώπη κι από τα παράλιά της φυγαδεύτηκαν οι Άγγλοι, Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί μαχητές της μάχης της Κρήτης.

Η Βιάννος λοιπόν των μινωικών, ρωμαϊκών, Βυζαντινών και σύγχρονων χρόνων, με τη μακραίωνη ιστορία της, τον πολιτισμό της, την εισφορά σε αίμα σε όλους τους απελευθερωτικούς αγώνες της πατρίδας μας και με την παραγωγή του εξαιρετικού - χωρίς καμία παρέμβαση - ελαιολάδου της, όπως κατάφερε και επέζησε περί τις 5 χιλιετίες μέχρι και σήμερα, παρά την οικονομική κρίση, μπορεί να ατενίζει με αισιοδοξία το μέλλον με μοναδικά πλεονεκτήματα τα ποιοτικά της προϊόντα αλλά και τις ειλικρινείς προθέσεις των ανθρώπων της απέναντι στους καταναλωτές που τους εμπιστεύονται.